Op dinsdag 6 juni 2006, was ik op de St. Pietersberg voor mijn stage die ik liep bij de Vlinderstichting, op zoek naar de veldparelmoervlinder (Melitaea cinxia). Zoekend bij de ENCI-vijver zag ik vanuit mijn ooghoek een libel vliegen. Niet wetende wat het was, wist ik wel dat het een nieuwe soort voor mij was. De algemenere soorten kende ik wel, "dus zeldzaam?" dacht ik. Het viel van afstand op dat het bovenstuk van het achterlijf heel tenger was, en dat het onderstuk sterk verbreed was. Veel breder dan ik ooit had gezien. De libel ging rustig zitten. Dichterbij gekomen besloot ik om toch eerst voor de zekerheid op afstand een foto te maken, zodat de soort in ieder geval op naam zou kunnen worden gebracht. Gelukkig maar, want na nog wat dichterbij gekomen te zijn vloog het dier weg.

Niet veel later ging de libel rustig op een margriet zitten. Hier kon geen foto meer van worden gemaakt, en daarna was het dier nergens meer te bekennen. Opgelucht er toch een foto van te hebben, had ik er geen idee van wat deze waarneming zou betekenen. Thuis opgezocht wist ik het zeker: een mannetje van de Sierlijke witsnuitlibel (Leucorrhinia caudalis). Maar deze soort was sinds 1970 niet meer gezien in Nederland en is ook in België uitgestorven. Ik twijfelde. De volgende dag kwam de eerste bevestiging van Jo Hermans en is er een aantal uurtjes intensief in het betreffende stukje gezocht, maar helaas. Het was tot dan toe nog bij 1 enkele waarneming gebleven.

De locatie waar de waarneming plaatsvond is gelegen in de ENCI-groeve en niet vrij toegankelijk. Er staat een vrij groot raster omheen. Het betreft de vijver van 1 hectare groot, die aan de Oost- en Westkant is omgeven door een hellingbos. Om deze vijver ligt er een kiezelpad dat naar de ENCI-groeve gaat. Tussen de vijver en het pad is er een ruigte met bomen en stukken met veel margrieten, streepzaad en kleine ratelaar. In zo'n bloemrijk stukje is het mannetje van de Sierlijke witsnuitlibel gezien. De tweede keer was aan de andere kant van het pad langs het bos.

Andere soorten aanwezig op de desbetreffende plek waren algemene soorten als lantaarntje (ISCHELEG), watersnuffel (ENALSYAT), blauwe breedscheenjuffer (PLATPENNI), variabele waterjuffer (COENPUCL), azuurwaterjuffer (COENPUEL), grote roodoogjuffer (ERYTNAJA), vuurjuffer (PYRRNYMP), weidebeekjuffer (CALOSPLE), smaragdlibel (CORDAENE), grote keizerlibel (ANAXIMPE), maar ook zeldzamere soorten als tengere grasjuffer (ISCHPUMI), plasrombout (GOMPPULC), minimaal 3 vrouwtjes en 1 mannetje van de vuurlibel (CROCERYT), en mogelijk 1 vrouwtje zuidelijke oeverlibel (ORTHBRUN).

Ook maandag 12 juni werd de libel weer gezien. Om iedereen een kans te geven was er, dinsdag 13 juni, een excursie naar de groeve georganiseerd, in overleg met de ENCI. De excursie was onder leiding van Robert Ketelaar (Vereniging Natuurmonumenten). Het mannetje Sierlijke witsnuitlibel bleek deze dag nog aanwezig te zijn in de ENCI groeve te Maastricht.

Het terrein van de ENCI groeve is niet vrij toegankelijk. Daarom werd er uitdrukkelijk gevraagd gebruik te maken van (eventuele) excursies, en niet op andere inventieve manieren het terrein proberen te betreden. Het terrein werd toen der tijd streng bewaakt, en er was zelfs een camera geplaatst! De eigenaar van de ENCI had aangegeven dat de mensen die toch betrapt werden op het terrein van de groeve aan de politie over zouden worden geleverd.

Op de dag van de excursie is opnieuw de Sierlijke witsnuitlibel waargenomen. Hij zat op een enkel lelieblad dat ongeveer 20 meter van de waterkant was verwijderd. Door de telescoop was het dier heel mooi te aanschouwen, zoals hij met zijn achterlijf de lucht in 'pronktte'. Voor mooie foto's zat helaas de afstand en het licht niet mee. Maar het beeld door de telescoop zit in ieder geval in menigeen geheugen gegrift. Fantastisch om dat zo te mogen aanschouwen!

Na grote verbazing vormde tijdens de excursie het mannetje van de Sierlijke witsnuitlibel na enige tijd een paringswiel. Zou er dan toch een vrouwtje van de Sierlijke witsnuitlibel aanwezig zijn? Gelukkig stond mijn camera net op een statief, waardoor er een viertal foto's zijn gemaakt. Niet veel later was het vrouwtje bezig met eiafzet. Na op de foto ingezoomd te hebben valt meteen het oranje in de vleugels bij het vrouwtje (rechtsonder) op.

Toch geen vrouwtje Sierlijke witsnuitlibel? Sommige meenden dat het een vrouwtje van de vuurlibel zou zijn. Na een discussie op het forum van waarneming.nl over de identiteit van het vrouwtje is de mening van veel mensen dat het toch een vrouwtje van de Sierlijke witsnuitlibel geweest moet zijn.

De toekomst zal het uitwijzen.

Deze waarneming is ook te vinden op:

http://www.libellen.org (onder: 'actueel in 2006')

Een verslag van de excursie is ook hier te vinden